Podstansiya va YuTL larni loyihalash va qurish (tayyor holda): bu qanday ishlaydi

Energetikada «tayyor holda» nimani anglatadi

Tayyor holda qurilishda obyektning butun yo‘li uchun bitta shartnoma tuziladi. U TSh tahlilidan boshlanadi va obyektni «O‘zbekiston MET» AJ ga topshirish bilan tugaydi. Oraliqda loyiha, ekspertiza, uskuna yetkazib berish, montaj va sozlash ishlari bor. Buyurtmachi loyihachi, yetkazib beruvchi va quruvchi zanjiri bilan emas, bitta pudratchi bilan ishlaydi.

Ishlar majmuasiga nima kiradi

To‘liq tsikl bosqichma-bosqich:

1. Texnik shartlarni (TSh) olish va tahlil qilish.
2. Maydonda muhandislik izlanishlari.
3. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqish.
4. Davlat ekspertizasidan o‘tish.
5. Uskunalarni sotib olish va yetkazib berish: transformatorlar, KETQ, kabel, tayanchlar.
6. Qurilish-montaj ishlari.
7. Rele himoyasi va avtomatikani sozlash.
8. Obyektni buyurtmachi va tarmoq tashkilotiga topshirish.

«Tayyor holda» alohida pudratlardan nimasi bilan farq qiladi

Alohida pudratlarda loyihachi va quruvchi turli litsenziyali turli kompaniyalar bo‘ladi. Montaj loyihadan chetga chiqsa, har bir tomon aybni boshqasiga to‘nkaydi. «Solar Expert Project» ning bitta № 070855 litsenziyasi 220 kV gacha YuTL va PS hamda 30 MVt gacha QES ni loyihalash va qurishni qamrab oladi. Shuning uchun obyekt aynan loyiha bo‘yicha quriladi, kafolat uchun esa bitta pudratchi javob beradi.

Boshlanishda buyurtmachidan nima kerak

Boshlash uchun TSh yoki ularga ariza, uchastka hujjatlari va aniq vazifa kerak. Qolganini tayyor holda ishlaydigan pudratchi o‘zi yig‘adi.

Oldindan nimani tayyorlash kerak:

• texnik shartlar yoki ariza uchun ma’lumotlar: quvvat, joy, ishonchlilik toifasi;
• uchastka yoki trassa bo‘yicha kadastr hujjatlari;
• texnik topshiriq yoki hech bo‘lmaganda obyektga talablar ro‘yxati;
• asosiy uskunani kim sotib olishi haqida qaror: pudratchi yoki buyurtmachi;
• buyurtmachi tomonidan qaror qabul qiladigan bitta mas’ul shaxs.

Savollar buyurtmachining uchta bo‘limida kelishilsa, qurilish hisoblardan ko‘ra uzoqroq kutadi.

Tayyor holda ishlaydigan pudratchini qanday nazorat qilish

Bitta pudratchi nazorat yo‘qligini anglatmaydi. Buyurtmachi ish jarayonini bosqichlar, dalolatnomalar va sinovlar orqali ko‘radi.

Nazoratning ishchi vositalari:

• bosqichli jadval: loyiha, ekspertiza, yetkazib berish, montaj, sozlash, topshirish;
• butun hajm uchun avans emas, bosqichlar bo‘yicha to‘lov;
• poydevor, yerga ulash va kabel trassalari bo‘yicha yashirin ishlar dalolatnomalari;
• uskuna va rele himoyasi sinov bayonnomalari;
• maydondan muntazam fotohisobotlar;
• yirik obyektlarda buyurtmachi tomonidan texnik nazorat.

Yashirin ishlar dalolatnomalari kerak, chunki ko‘mib tashlangandan keyin yerga ulash va poydevorni tekshirib bo‘lmaydi.

Tayyor holdagi loyiha xavflari va ularni shartnomada qanday yopish

Tayyor holdagi asosiy xavflar uskuna yetkazib berish, topshiriq o‘zgarishlari va noaniq qabul qilish shartlari bilan bog‘liq. Uchalasi ham shartnomadagi ifodalar bilan yopiladi.

Nimaga e’tibor berish kerak:

• transformatorlar va KETQ yetkazib berish muddatlari: uskunaning bir qismi import qilinadi va zavod muddatini jadvalda hisobga olish kerak;
• topshiriqni o‘zgartirish tartibi: har qanday o‘zgarish narx va muddat ko‘rsatilgan qo‘shimcha kelishuv bilan rasmiylashtiriladi;
• qabul qilish mezonlari: topshirishda pudratchi qanday sinovlar, dalolatnomalar va hujjatlarni beradi;
• kafolat muddati va izohlarga javob berish vaqti;
• buyurtmachida qoladigan ijro hujjatlari to‘plami.

Bu bandlar qancha aniq bo‘lsa, obyektni tarmoq kompaniyasiga topshirishda bahslar shuncha kam bo‘ladi.

Tayyor holdagi ishlar muddati va bosqichlari

Taxminan: 35/10 kV taqsimlovchi podstansiya uchun loyihalash va ekspertizaga 30-45 kun, yirik 110-220 kV uzelli PS uchun 2.5-3.5 oy. Qurilish-montaj ishlari obyekt ko‘lami va ob-havo oynasiga qarab 1.5 dan 4 oygacha qo‘shiladi. Muddat va narx butun tsikl uchun bitta shartnomada qat’iylashtiriladi.